Articul per Ladin Gherdëina Val Gardena dall'alto.JPG

La Ladinia ie n raion tla Dolomites, costituì dala cin valedes: Gherdëina, Badia, Fascia, Fedom y Ampëz. L ie n raion spartì su danter la provinzies de Bulsan, Trënt y Belum.

La bandiera de la Ladinia
La cherta dla Ladinia

L raion ie belau dl dut te i crëps y la populazion vif a autëzes danter i 1.000 y i 1.800 metri sëura l livel dl mer. L vif zirca 30.000 persones tla Ladinia y i majeri luesc ie Cortina y Urtijëi.

Scialdi mpurtant ie l ciamp economich dl turism. Te Gherdëina ie ënghe la chiena scialdi mpurtanta per l'economia.

Da plu ani dal muvimënc per unifié la Ladinia. La majera pert de chisc se cunzentrea sun purté Anpezo y Souramont pra l Südtirol per avëi duc i chemuns ladins (ora de Fascia) pra Südtirol. Na minuranza sustën che duta la Ladinia adum dëssa furmé na provinzia autonoma cun l ladin coche rujeneda ufiziela.

ChemunsModifica

De la Ladinia fej pert 17 chemuns. Leprò pudëssun mo cunté l chemun de Ciastel te Südtirol, che à na populazion ladina de plu de 500 persones, ma ulache l 80% de la populazion à l tudësch coche rujeneda de l'oma.

Chemun Provinzia Spersa
(km²)
Populazion Densità
Anpezo Belum 255 5 735 22.5 ab. per km²
Urtijëi Südtirol 24 4 864 202.7 ab. per km²
Badia Südtirol 82 3 471 42.3 ab. per km²
Mareo Südtirol 161 3 118 19.4 ab. per km²
Moena Trentin 82 2 626 32 ab. per km²
Sëlva Südtirol 53 2 586 48.8 ab. per km²
Cianacei Trentin 67 1 881 28.1 ab. per km²
Santa Cristina Südtirol 31 2 015 65 ab. per km²
San Martin de Tor Südtirol 76 1 754 23.1 ab. per km²
Fodom Belum 99 1 298 13.1 ab. per km²
Corvara Südtirol 42 1 376 32.8 ab. per km²
La Val Südtirol 39 1 398 35.8 ab. per km²
Sèn Jan Trentin 100 3 561 35.6 ab. per km²
Ciampedel Trentin 25 707 28.3 ab. per km²
Sorèga Trentin 19 683 35.9 ab. per km²
Mazin Trentin 23 585 25.4 ab. per km²
Col Belum 15 349 23.3 ab. per km²

LiamsModifica

Valedes ladines

ReferënzesModifica

  • Die Dolomitenladiner (Hrsg. Tobia Moroder), Folio Verlag, Bozen, 2018